Ukubulawa kwabantu abaninzi eMarikana
Ukubulawa kwabantu baseMarikana kukubulawa kwabasebenzi bemigodi abangamashumi amathathu anesine ngamapolisa aseMzantsi Afrika (SAPS) ngomhla we-16 kweyeThupha ngo-2012 ngexesha loqhankqalazo lweeveki ezintandathu kwimigodi yeplatinum yaseLonmin eMarikana kufutshane neRustenburg kwiphondo laseMntla Ntshona laseMzantsi Afrika. Olu bhubhani lwaba lolona lwaphulo-mthetho lubulalayo olusetyenziswa ngamalungu okhuseleko aseMzantsi Afrika kubemi ukusukela kwimvukelo yaseSoweto ngo-1976[1] kwaye luthelekiswa nokubulawa kwabantu baseSharpeville ngo-1960.[2][3][4]
Olu hlaselo lwenzeke ngomhla wesixhenxe woqhankqalazo olungagunyaziswanga emgodini olwaqaliswa ngaphandle kwemvume yombutho wabasebenzi basemgodini obizwa ngeNational Union of Mineworkers (NUM). Abaqhankqalazi babefuna ukonyuswa kwemivuzo ukuze kuxoxwe ngayo ngaphandle kwesivumelwano somvuzo esikhoyo. Iingxelo zokuqala zabonisa ukuba babekhuthazwe yiAssociation of Mineworkers and Construction Union (AMCU). Xa iNUM ingazange ivume ukumela iimfuno zabo kwaye iLonmin yala ukudibana nabo, abasebenzi basemgodini baqalisa uqhankqalazo ngomhla we 10 kweyeThupha 2012. Ngomhla we 11 kweyeThupha, abameli abaphezulu be-NUM bavulela umlilo kubaqhankqalazi njengoko babesiya egumbini lokusebenza yeNUM, apho abaqhankqalazi ababini abonzakeleyo baxelwa ngokungafanelekanga ukuba babulewe, nto leyo eyabangela ukuba kubekho uxinezeleko olukhulu.
Phakathi komhla we-12 kweyeThupha kunye nowe-14 kweyeThupha, ubundlobongela baqatsela buqhubela phambili phakathi kwabaqhankqalazi, amalungu akwa SAPS, kunye namagosa okhuseleko abucala aqeshwe yiLonmin. Ngeli xesha, abantu abalishumi babulawa. Abahlanu kubo baquka abaqhankqalazi abathathu kunye namalungu amabini e-SAPS apho babulawa kwingxabano enye ngomhla we-13 kweyeThupha. Ukongeza kwinani, amagosa okhuseleko amabini aseLonmin abulawa ngomhla we-12 kweyeThupha, kwaye abanye abasebenzi abathathu basemgodini waseLonmin babulawa kwiziganeko ezingaqhelekanga apho abaqhankqalazi bathathwa njengabanoxanduva lokuqala uqhankqalazo. Imizamo engaphumelelanga yokuxoxisana ngesisombululo soxolo yaqaliswa ngumzi weSAPS kunye nobunkokeli be-AMCU kunye ne-NUM.
- ↑ "South African police open fire as striking miners charge, killing and wounding workers" The Washington Post Associated Press 16 August 2012 archived from the original on 17 August 2012 retrieved 16 August 2012 Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ Rathbone, Mark; Boettger, Jaco (2016-12-20) "The Marikana Massacre, labour and capitalism: Towards a Ricoeurian alternative" Koers - Bulletin for Christian Scholarship (in English) 81 (3): 10–16 ISSN 2304-8557 doi:10.19108/KOERS.81.3.2263 Unknown parameter
|doi-access=ignored (help) - ↑ Richard Stupart (16 August 2012) "The Night Before Lonmin's Explanation" African Scene archived from the original on 20 August 2012 retrieved 17 August 2012 Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ "Marikana mine shootings revive bitter days of Soweto and Sharpeville" the Guardian (in English) 2012-09-07 retrieved 2022-10-20