UJacob Zuma
UJacob Gedleyihlekisa Zuma wazalwa ngomhla we-12 kuTshazimpunzi ngo1942. Ungusopolitiko waseMzantsi Afrika owayengumongameli wesine woMzantsi Afrika ukususela ngo2009 ukuya ku2018. UZuma wayengumphikisi ongaphambili wengcinezelo, ilungu loUMkhonto weSizwe, kunye nomongameli weAfrican National Congress (ANC) ukusuka ngo2007 ukuya ku2017. Unguyise mkhwenyana kuKumkani waseSwatini uMswati III.
UZuma uzalelwe kwingingqi yaKwaZulu-Natal" eNkandla, ngoku eyinxalenye yephondo lakwaZulu-Natal kunye neziko lenkxaso kaZuma. UngenekwiANC eneminyaka eli-17 ngowama1959 waza wachitha iminyaka elishumi kwiNtolongo yase Robben Island njengebanjwa lezopolitiko. Wahlala ekuziyili ngo-1975 waza ekugqibeleni wanyulwa waba yintloko yecandelo leengxelo ze-ANC. Emva kokuba i-ANC ibuyiselwe eluvalelweni ngo-1990, wakhawuleza wakhula kwiqela lakhe waza waba ngusekela Nobhala ngo1991, usihlalo wesizwe ngo1994, kunye nesekela likamongameli ngo1997. Wayengu sekela mongameli woMzantsi Afrika ukususela ngo1999 ukuya ku2005 phantsi koMongameli uThabo Mbeki, olandela UNelson Mandela. UMbeki wamgxotha uZuma ngomhla we14 kweYesilimela 2005 emva kokuba umcebisi wezezimali kaZuma, USchabir Shaik, egwetywe ngokwenza iintlawulo ezingekho semthethweni kuZuma ngokunxulumene neNgxowa-mali yeZikhali. UZuma utyholwa ngorhwaphilizo waza waxolelwa nangetyala lokudlwengula kwityala lika2006 elaziwa kakhulu. Wakwazi ukugcina inkxaso yeqela lasekhohlo ngaphakathi kweANC, eyamvumela ukuba asuse uMbekki njengomongameli weANC kweyoMnga 2007 kwingqungquthela yoNyulo ye-ANC ePolokwane.
UZuma wanyulwa njengoMongameli woMzantsi Afrika kUnyulo jikelele luka-2009 waza wathatha isikhundla ngoCanzibe 9. Njengomongameli, waqalisa iPlani yeSizwe yeZiseko zoLwakhiwo lweR4 trillion kwaye wasayina isivumelwano esincedisana ngombani kunye norhulumente waseRussia, esavalwa yinkundla ePhakamileyo yaseNtshona Koloni ngo2017. Njengelungu langaphambili iqela lamaKomanisi eMzantsi Afrika, wayethembele ngakumbi kwintetho yabase khohlo , kwaye kwintetho yakhe ka2017 wabhengeza umgaqo-nkqubo omtsha "wenguqu yoqoqosho olukhulu". Phakathi kwemigaqo ebalekayo eyenziwa phambi kokuba aphume kulawulo kwakukho ukuhluthwa komhlaba ngaphandle kwembuyekezo, imfundo ephakamileyo yasimahla, uthotho lweziganeko zokulungisa izakhiwo kumacandelo aphambili abandakanya izithintelo zobunikazi bamazwe angaphandle, kunye neemfuno eziqongqo zokwamkelwa koqoqosho lwabantu abamnyama. Kwindawo yamazwe ngamazwe, uZuma wagxininisa Intsebenziswano yaseMzantsi kunye nediplomacy yezoqoqosho. Ukwamkelwa koMzantsi Afrika kwiqela iBRICS kuye kwachazwa njengempumelelo enkulu kaZuma, kwaye uye wanconywa ngenkqubo yakhe yeHIV/AIDS.
Ngexesha likaZuma lolawulo kwakugcwele impikiswano, ingakumbi ngexesha lakhe lesibini. Ngo2014, umkhuseli woluntu wafumanisa ukuba uZuma wayexhamle ngokungekho semthethweni kwiindleko zikarhulumente zokuphucula indawo yakhe yaseNkandla, kwaye ngo2016, inkundla yoMgaqo-siseko yagqiba ekubeni uZama akazange aphakamise uMgaqo-sisekelo, oku kwakhokelela kwizicelo zokumiswa kwakhe kunye nokuzama ukuchithwa kwesigwebo kwiNdlu yowiso-mthetho. Ekuqaleni kuka2016, kwakukho nezityholo ezandisiweyo, kamva ezathi zaphengulwa yiKomishoni kaZondo, ukuba usapho lukaGupta lwalunefuthe elikhulu lokonakala lolawulo lukaZuma, olwabangela ukubanjwa korhulumento lukaZuma. Kwiiveki ezimbalwa emva kokuba usekela-mongameli UCyril Ramaphosa ekhethwe ukuba alandele uZuma njengomongameli weANC kweyoMnga ngo2017, ikomiti yolawulo yesizwe yeANC yabiza uZuma. Emva kokuvota kwesihlanu kokungathembani epalamente, wacela ukuyeka kweyoMdumba 14, ngo2018 waza wathathelwa indawo nguRamaphosa ngosuku olulandelayo.
Emva kokumiswa kwakhe, ngomhla we16 kweyeKwindla ngo2018, igunya lotshutshiso lesizwe labhengeza ukuba liza kuphinda liqalise izityholo zokurhwaphiliza kukaZuma ngokunxulumene nengxowa-mali yezikhali ka1999. Uvumile ukuba akanatyala ngoCanzibe 26, ngo2021, kodwa ityala lakhe lalingalindelekanga ukuba lenzeke de kube sekuqaleni ko2023. Ityala liye lamiselwa uTshazimpunzi ngo2025. Kwimeko eyahlukileyo, kweyeSilimela ngo2021, inkundla yomgaqo-siseko yamgweba uZuma ngokonyelisa inkundla ngenxa yokungawuthobeli umyalelo wenkundla owawunyanzelisa ubungqina bakhe phambi kwekomishoni kaZondo. Wagwetywa iminyaka elishumi elinesihlanu ejele waza wabanjwa ngomhla we7 kweyeKhala ngo2021 eEstcourt, KwaZulu-Natal. Noko ke, wakhululwa phantsi kwesigwebo sesigxina emva kweenyanga ezimbini ngoSeptemba 5. Inkundla ePhakamileyo yamrhoxisa ngelithi uza kukhululwa ngokusemthethweni kweyoMnga 15. Isigwebo sokukhululwa kwamagqwetha savakaliswa singekho mthethweni yiNkundla Ephakamileyo yeziBheno, kodwa lavumela iSebe leNkonzo yobuLungisa ukuba liqwalasele ukuba lifanele lithathe ixesha elingakanani ukuze lichithwe . NgeyeThupha 11, ngo2023, iSebe leNkonzo yokuLungisa lamnika uZuma ukuxolelwa kwisigwebo sakhe seenyanga ezili-15.