Nhlanhla Mkhwanazi
UNhlanhla 'Lucky' Sibusiso Mkhwanazi (owazalwa nge5 kweyoMdumba1973) ligosa lomthetho laseMzantsi Afrika oxelenga kwiphondo laKwaZulu Natal eMzantsi Afrika njengomkomishinala wamapolisa ephondweni. Ngokwesikhundla nguLieutenant General, ubika ngqo kwikomishinala yamapolisa yesizwe.
Umsebenzi
[tshintsha | Yenza izilungiso kokubhaliweyo]UMkhwanazi ubambe izikhundla eziliqela eziphambili kumbutho wamapolisa aseMzantsi Afrika (i-SAPS).Uxelenge njengomkomishinala wesizwe obambeleyo weSAPS ngexesha elibalulekileyo, ejongana nemingeni yokhuseleko lwesizwe kwaye ephumeza utshintsho lomthetho. Ubunkokeli bakhe bubonakaliswe ngamanyathelo aqolileyo nxamnye nolwaphulomthetho olucwangcisiweyo kunye norhwaphilizo. [1]
Ukongeza kwimisebenzi yakhe yesizwe, uMkhwanazi unegalelo elikhulu ekugcinweni komthetho kwiphondo laKwaZulu Natal egxile ekuthinteleni ulwaphulo mthetho nasekuphuculeni ukhuseleko loluntu. Uthethe geqe ngemingeni yokulawulwa kwabafuduki bamazwe angaphandle ngokungekho mthethweni kunye nempembelelo yoko kulwaphulo mthetho kulo mmandla. [2]
Ukuvuthuluka ubudlophantyapha
[tshintsha | Yenza izilungiso kokubhaliweyo]Ngomhla wesithandathu kweyeKhala ngonyaka wamawaka amabini aneshumi anamashumi amabini anesihlanu uMkhwanazi wenza izityholo eziqatha nxamnye namagosa aphezulu amapolisa kunye nabezopolitiko kuquka umphathiswa wamapolisa uSenzo Mchunu, usekelantloko wamapolisa uLieutenant-General Shadrack Sibiya kunye namalungu eejaji. Wabatyhola ngokunceda amaqela olwaphulomthetho ukuzibandakanya kuphando kunye nokuphazamisa ubulungisa. [3] [4]
Umphathiswa uMchunu ukhuphe ingxelo ephikisa ezi zityholo njengezingenasihlahla ngelixa umongameli uCyril Ramaphosa ekhuphe ingxelo ecela ukuba iqela lezokhuseleko lesizwe lithintelwe kwaye wathembisa ukujonga izityholo eziphakanyisiweyo malunga nalo mba. Usihlalo wekomiti yeposi yepalamente u-Ian Cameron (MP -Democratic Alliance) ucele uphando malunga nezi zityholo. [5] [6]
Imingcelele yoqhankqalazo eliqela yaququzelelwa kulo lonke elaseMzantsi Afrika yimibutho yoluntu kunye namaqela ezopolitiko aphikisayo ukuxhasa uMkhwanazi. [7] [8] [9]
Ngomhla weshumi elinesine kweyeKhala ngonyaka wamawaka amabini anamashumi amabini anesihlanu umongameli waseMzantsi Afrika uCyril Ramaphosa wabhengeza ikhomishini yobulungisa yophando ngezityholo zikaMkhwanazi, waza wabeka umphathiswa wamapolisa uSenzo Mchunu kwikhefu ekhethekileyo. Iingxoxo zeKomishini kaMadlanga zaqala ngomhla weshumi elinesixhenxe kweyoMsintsi ngonyaka wamawaka amabini anamashumi amabini anesihlanu. [10]
Ngomhla wamashumi amabini ananye kweyeKhala kunyaka wamawaka amabini anamashumi amabini anesihlanu i-SAPS yabamba abantu abanxulumene nokubulawa kukaDj Sumbody, umculi owaziwayo uMkhwanazi awayemtyhola ngokuba ngumphathiswa uMchunu ekuthinteleni ukubanjwa kwabantu. [11] [12] [13] KweyeKhala ngonyaka wamawaka amabini anamashumi amabini anesihlanu umongameli uCyril Ramaphosa wamisa umlawuli wotshutshiso lwaseRhawutini emva kwezityholo ezenziwe nguMkhwanazi. Usihlalo wekomishini yezobulungisa usekela-nkulu uJaji uMbuyiseni Madlanga uthi le ngxaki bayiphatha ngokukhawuleza ngezityholo zikaMkhwanazi jikelele. [14] Emva kokuba ummi waseMzantsi Afrika eqokelele imali kuLt General Mkhwanazi wagqiba ekubeni anikele ngemali kwi-police education trust. [15]
Ikomishini kaMadlanga
[tshintsha | Yenza izilungiso kokubhaliweyo]KweyoMsintsi kunyaka wamawaka amabini anamashumi amabini anesihlanu uMkhwanazi wavela phambi kwekomishini kaMadlanga eyayikhokelwa yiJaji ethathe umhlala-phantsi uMbuyiseni Madlanga. Le khomishini yasekwa kweyeKhala ngonyaka wamawaka amabini anamashumi amabini anesihlanu ngumongameli uCyril Ramaphosa ukuze iphande izityholo ezenziwe nguMkhwanazi zokusebenzisana kunye nobuqhetseba phakathi kwezopolitiko, amapolisa aphezulu, abatshutshisi, amagosa ezobuntlola, kunye namacandelo ezomthetho, eMzantsi Afrika . [16]
- ↑ Ncwane, Nokwanda (2024-03-05) "Good cop, bad cop: The rise of Nhlanhla Mkhwanazi in the SAPS" The South African (in en-ZA) retrieved 2024-12-01
- ↑ "Watch | KZN Police Commissioner's work pays off" www.enca.com (in English) 2024-11-30 retrieved 2024-12-01
- ↑ "Mkhwanazi implicates politicians, police in corruption, crime" SABC News 6 July 2025
- ↑ Erasmus, Des (2025-07-06) "Mchunu denies disbanding political killings task team to shield politicians" The Mail & Guardian (in en-ZA) retrieved 2025-07-07
- ↑ Kgobotlo, Sihle Mavuso, Boitumelo (2025-07-07) "Police portfolio chair calls for probe into Nhlanhla Mkhwanazi's claims" Sunday World (in en-ZA) retrieved 2025-07-07
- ↑ Majadibodu, Simon (2025-07-07) "Police unions SAPU and POPCRU 'shocked but not surprised' by KZN police boss Mkhwanazi's explosive claims" IOL (in English) retrieved 2025-07-07
- ↑ "Hands off Mkhwanazi | Protesters demand action, not another commission - eNCA"
- ↑ "Mkhwanazi gets massive support"
- ↑ "MK Party supporters to march in Joburg in support of Mkhwanazi - SABC News - Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa's news leader" SABC News - Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa\'s news leader. 14 July 2025
- ↑ Maverick, Daily (September 17, 2025) "Follow live: Mkhwanazi first witness at Madlanga Commission" Daily Maverick (in English) retrieved 2025-09-17
- ↑ Koko, Mongezi "Four accused in DJ Sumbody murder back in court next week" EWN (in English) retrieved 2025-07-22
- ↑ Wicks, Jeff "'DEATH SQUAD' | KT Molefe arrested for DJ Sumbody hit as murder web unravels" News24 (in en-US) retrieved 2025-07-22
- ↑ Wicks, Jeff "Sandton businessman arrested for DJ Sumbody hit" News24 (in en-US) retrieved 2025-07-22
- ↑ "Madlanga confirms 'imminent' consultation with Mkhwanazi" 28 July 2025
- ↑ "Funds raised to 'buy cows' for Lt-Gen Mkhwanazi to be donated to SAPS education trust" 13 August 2025
- ↑ Majadibodu, Simon (2025-09-16) "Madlanga Commission | SA's biggest corruption inquiry kicks off this week: here's what we know" IOL (in English) retrieved 2025-09-20