Jump to content

Iinkcukacha ngoSinoyolo Nokutywa

Livela
Sinoyolo Nokutywa

USinoyolo Nokutywa[1] wazalwa ngomhla wesibhozo kweyoMsintsi ngonyaka we1990. Uzalwa ngutata uKhona Linganiso kwakunye noKoleka Nokutywa. Ungumntwana wokuqala wesisibini. Uzalelwe kulali yaseKhohlo kwisithili sakuMagombe, eMqanduli. USinoyolo nguMgebe, utshana wakwaDosini umzukulwana wakwaTshezi naseMaXesibeni.

Ufunde amabanga akhe aphantsi eNtshetu Junior Secondary School (eMqanduli) apho athe waphuma wayo kuwagqibezela Ikhwezi Senior Primary School (eMthatha), waphuma wayokwenza amabanga akhe aphezulu eZimele High School (eMthatha), apho aphumelele khona ibanga lakhe leshumi elinesibini (Grade 12). Uphume apho wayokhangela imfundo enomsila eWalter Sisulu Yunivesithi apho aphumelele khona isiDanga soPhicothonzulu soBugcisa neNtlalo (Bachelor of Arts) apho ebesenza isiXhosa, isiNgesi, uFundonzulu ngeziChazimagama (Lexicography) kwakunye noFundonzulu ngeeNkcubeko yoLuntu neNtlalo (Anthropology). Waphumele kwisiDanga seOnazi zesiXhosa, kwakunye neSatifiketi sokubanguTishala waseSinaleni (PGCE in FET and Senior Phase) kwalapho eWalter Sisulu Yunivesithi. Uphime waya eNelson Mandela Yunivesithi apho enze khona isiDanga seOnazi zoGuqulelo (Translation) kwakunye neseMastazi zoGuqulelo kwalapho kulo yunivesithi inye.

USinoyolo nguSozilwimi, nguMhlohli wolwimi isiXhosa ilingwistikhi kwakunye nooncwadi ingakumbi olwemveli, yiManeja yeeLwimi noLwazi lwemveli eWalter Sisulu Yunivesithi, litshantliziyo leelwimi zemveli nolwazi lwemveli, ngumphandi, likhankatha labafundi besiXhosa, lilungu leebhodi namqumrhu elwimi.

USinoyolo Nokutywa lilungu leSouthern African Folklore Society (SAFOS) apho wonyulwa ukuba abeSekela Nobhala (Deputy Secretary) webhodi ngo2023-2025, Central Yunivesithi yeTekhonoloji, Bloemfontein. Uphinde wonyulwa ukuba abelilungu le bhodi elongezelelweyo (Additional Member) ukususela ku2025- 2027. Ukwalilungu leAfrican Langauges Association of Southern Africa (ALASA) apho anguMququzeleli weRijini (Regional Coordinator) apho waye wonyulwa ngo2024-2026 kwinkomfa eyayiseYunivesithi yaKwaZulu Natali. Ulilo nelungu le bhodi leLinguistics Society of South Africa (LSSA) apho ajongene neRijini yaseKapa (Coordinator of Cape Region). Ukwalilo neLungu leKomiti yeeLwimi zePhondo laseMpuma Koloni phantsi kwesandla seBhodi yeeLwimi zoMzantsi Afrika (PanSALB) 2025 - 2030.

UNokutywa ukhulela kwaStudent Christian Organization (SCO) apho yeyizabalaza kakhulu eWalter Sisulu Yunivesithi ngokude abe wayeke wathunywa ukuba abelilungu leBhunga labaFundi (SRC) apho wayejongene nezeMidlalo kwakunye neNkcubeko (Sport and Cultural Officer) 2013/2014. Uthe akuphangela eWalter Sisulu Yunivesithi walilungu leAcademic and Professional Staff Association (APSA) apho ancedise khona njengonye wabantu abalwela amalungelo abasebenzi ehlala kwiKomiti yokunyuselwa kweemfundimani (academic promotions) ukuqala ngo2021 ukuzothi ga nanamhla oku.

UNokutywa ngumbhali wencwadi Yhoooo! Bandenzile[2] (2016), Lisiko xa Kutheni?(2017) Imbadu zikaMgebe, uDlamini noCirha (2023), kwakunye Ah! Zwelibanzi! Mabodlabhenguza (2023) kanti unenkxaxheba awayiphosayo kwiSivivane sesiXhenxe. Ukwaphosa esivivaneni kwincwadi yokuqala esiXhoseni ephungululiweyo yazeyaphicothwa ngooSozilwimi abazingcali neencakuba zolwimi ethi Ulwimi kweMfundo kwiNtlalopolitiko noLuntu (2025).

Uphando lukaNokutywa lukulwimi[3] noncwadi lwesiXhosa, ukusetyenziswa kooNodolazana (emojis) kunye nokuXhatshwaza okusekelezelwe kwisini (Gender-Based Violence).

Undwendwele amazwe apho ebeyobonakhona ukuba iilwimi zabo zemveli zikhule kangakanani kwaye angakanani amathuba okuba kufundiswe isiXhosa, eTanzania, Uganda, Kenya naseZimbabwe. Ujolise kumazwe aphesheya kweelwandle ngoku afana neMelika, iJamani, kwakunye neChina[4].

USinoyolo Nokutywa ukwanguye noMfundisi kwakunye noMprofethi wakwaLizwi. Ukhonza kwibandla laseIkhwezi Baptist Church kodwa unayo nequmrha eli lelakhe apho enzakhona iingqungquthela yabaprofethi (Prophets) nabathunywa (Apostles).

  1. "Sinoyolo Nokutywa" scholar.google.com retrieved 2025-09-29
  2. Nokutywa, Sinoyolo (2017) Yho-o! Bandenzile (in Xhosa) Nkuthalo Publishers ISBN 978-0-620-63317-8
  3. "OUR LANGUAGE IS NOT RUDE: NOKUTYWA TAKES ON COLONIAL LANGUAGE MYTHS IN NEW ISIXHOSA PUBLICATIONS" www.wsu.ac.za archived from the original on 2025-08-06 retrieved 2025-09-29
  4. "WSU LINGUIST TRAVELS AFRICA TO DEVELOP ISIXHOSA" www.wsu.ac.za retrieved 2025-09-29